ลิ้งค์เชื่อมต่อ

logo-print

กลุ่มสิ่งแวดล้อมเรียกร้องที่ประชุมผู้นำอาเซียนสนใจปัญหา 'ขยะพลาสติก-ขยะอิเล็กทรอนิกส์'


FILE - A Malaysian official inspects a container filled with plastic waste shipment prior to sending it to the Westport in Port Klang, Malaysia, May 28, 2019.

แหล่งที่หมายของการกำจัดขยะจากประเทศอุตสาหกรรมเปลี่ยนจากจีนมาเป็นกลุ่มประเทศอาเซียน

please wait
Embed

No media source currently available

0:00 0:04:52 0:00

เป็นเวลานานหลายสิบปีที่จีนเคยเป็นประเทศรายใหญ่ที่สุดของโลกผู้รับขยะพลาสติกซึ่งส่งออกจากประเทศที่พัฒนาแล้ว โดยจีนมีสัดส่วนการรับขยะมาทิ้งในประเทศถึงเกือบครึ่งของจำนวนขยะอุตสาหกรรมที่สร้างขึ้นในโลก และสูงที่สุดที่ราว 9 ล้านตันเมื่อปี 2555

แต่หลังจากนั้นคือช่วงปลายปี 2560 จีนได้เปลี่ยนนโยบายเลิกรับขยะเพื่อลดปัญหามลพิษที่ตามมา การเปลี่ยนท่าทีของจีนทำให้เส้นทางเดินของขยะพลาสติกและขยะอิเล็กทรอนิกส์มุ่งหน้ามาทางเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แทน ด้วยเหตุผลสำคัญคือกฎหมายที่ไม่เข้มงวดและค่าแรงที่ต่ำ

โดยมาเลเซียก้าวขึ้นแทนที่จีนในฐานะประเทศผู้นำเข้าขยะพลาสติกและขยะอิเล็กทรอนิกส์รายใหญ่ที่สุด

ในส่วนของไทย ปริมาณขยะพลาสติกที่รับจากประเทศอุตสาหกรรมเพื่อนำมาทิ้งในประเทศ เพิ่มขึ้นเกือบสามเท่าตัวระหว่างช่วงปลายปี 2560 ถึงกลางปี 2561 เป็นจำนวนราว 1 แสน 5 หมื่นตันตามตัวเลขของ Greenpeace

และในฟิลิปปินส์ การนำเข้าขยะพลาสติกก็เพิ่มขึ้นสี่เท่าตัวจากราว 1 พันตันเป็นเกือบ 5,500 ตันในช่วงเวลาเดียวกัน

Plastic waste piled outside an illegal recycling factory in Jenjarom, Kuala Langat, Malaysia, Oct. 14, 2018.
Plastic waste piled outside an illegal recycling factory in Jenjarom, Kuala Langat, Malaysia, Oct. 14, 2018.

เกี่ยวกับเรื่องนี้ คุณชัญญา อรรถศิลปเลขา แห่ง Greenpeace ประเทศไทย ชี้ว่า การเปลี่ยนนโยบายของจีนทำให้กลุ่มประเทศอาเซียนกลายเป็นแหล่งทิ้งขยะพลาสติกและขยะอิเล็กทรอนิกส์ใหม่ของโลกโดยปริยาย

ในขณะที่ขยะอิเล็กทรอนิกส์บางส่วนอาจสามารถนำมาหมุนเวียนใช้ใหม่ได้ และอาจเป็นประโยชน์ต่อภาคการผลิตในประเทศกำลังพัฒนานั้น แต่ปัญหาก็คือมีขยะที่ถูกนำเข้าโดยผิดกฎหมายหรือแสดงรายการอย่างไม่ตรงความจริง และเมื่อถูกนำไปทิ้งหรือฝังไว้ก็จะปล่อยสารเคมีที่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม

โดย Lea Guerrero ผู้อำนวยการของ Greenpeace ฟิลิปปินส์ ชี้ว่า การส่งออกขยะจากประเทศที่พัฒนาแล้วไปยังประเทศกำลังพัฒนานั้นเป็นเรื่องของความไม่เป็นธรรมด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม เพราะไม่ว่าขยะเหล่านี้จะไปลงเอยที่ใด ก็มักจะเกิดปัญหาสำหรับประชาชนในพื้นที่

เจ้าหน้าที่ของ Greenpeace ผู้นี้ถึงกับเรียกเรื่องนี้ว่า "เป็นการลักลอบค้าขยะอย่างผิดกฎหมาย"

FILE - A worker distributes electronic waste at a government managed recycling center at the township of Guiyu in China's southern Guangdong province, June 10, 2015.
FILE - A worker distributes electronic waste at a government managed recycling center at the township of Guiyu in China's southern Guangdong province, June 10, 2015.

ในช่วงกลางปีที่แล้ว เสียงต่อต้านคัดค้านดังกล่าวทำให้บางประเทศ เช่น มาเลเซีย กับฟิลิปปินส์ เริ่มส่งตู้คอนเทนเนอร์ที่บรรจุขยะผิดกฎหมายหรือระบุรายการไม่ตรงความจริงกลับคืนไปยังประเทศต้นทาง

และขณะที่บางประเทศของอาเซียน อย่างเช่น มาเลเซีย เมียนมา ไทย และเวียดนาม เริ่มตื่นตัวเรื่องนี้ ขยะพลาสติกก็ดูจะพบที่หมายใหม่ คืออินโดนีเซีย

ด้วยเหตุนี้ Greenpeace กับองค์กรด้านสิ่งแวดล้อมอื่นๆ จึงเห็นว่า สมาคมอาเซียนควรมีท่าทีเป็นหนึ่งเดียวกัน และเรียกร้องให้ใช้โอกาสการประชุมสุดยอดครั้งที่ 34 ที่กรุงเทพมหานคร เพื่อแสดงจุดยืนห้ามการนำเข้าขยะพลาสติกและขยะอิเล็กทรอนิกส์อย่างสิ้นเชิง

โดย Heng Kiah Chun นักรณรงค์ด้านสิ่งแวดล้อมคนหนึ่งของ Greenpeace มาเลเซีย ชี้ว่า เรื่องดังกล่าวไม่ใช่ปัญหาเฉพาะของสหรัฐหรือแคนาดาในฐานะประเทศต้นทาง หรือเป็นปัญหาเฉพาะสำหรับมาเลเซียกับฟิลิปปินส์ในฐานะประเทศปลายทางเท่านั้น แต่เป็นปัญหาของอาเซียนโดยรวมทั้งหมด ดังนั้นทุกประเทศจึงควรแสดงท่าทีที่เป็นหนึ่งเดียวกัน ด้วยกันออกคำแถลงเพื่อยุติการค้า และการนำเข้าขยะพลาสติกจากต่างประเทศโดยทันที

ทางด้านคุณบุษฎี สันติพิทักษ์ อธิบดีกรมสารนิเทศและโฆษกกระทรวงการต่างประเทศ แถลงว่า ไทยในฐานะประธานอาเซียนและเจ้าภาพการประชุม เปิดกว้างและพร้อมสำหรับการประสานงานและความร่วมมือเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันเพื่อยุติการนำเข้าขยะพลาสติกดังกล่าว

คุณเพ็ญโฉม แซ่ตั้ง ผู้อำนวยการมูลนิธิบูรณะนิเวศ ก็เตือนว่า หากผู้นำของอาเซียนมุ่งเน้นเฉพาะความร่วมมือทางเศรษฐกิจแต่ละเลยเรื่องผลเสียต่อสิ่งแวดล้อมแล้ว ปัญหาขยะพลาสติกและขยะอิเล็กทรอนิกส์ดังกล่าวก็จะสร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจได้ในอีกไม่นาน

XS
SM
MD
LG