ซากฟอสซิลชิ้นใหม่เปิดเผยความลับของปลาดึกดำบรรพ์ซีลาแคนท์

ปลาซีลาแคนท์ (Coelacanth) คือปลาดึกดำบรรพ์ที่เชื่อกันว่าสูญพันธ์ไปนานแล้ว จนกระทั่งนักวิทยาศาสตร์ค้นพบตัวอย่างมีชีวิตของปลาซีลาแคนท์บริเวณชายฝั่งอาฟริกาใต้เมื่อ 74 ปีก่อน ซึ่งถือเป็นการค้นพบครั้งใหญ่ในเวลานั้น และก่อให้เกิดคำถามเกี่ยวกับการวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิตในทะเล

ปลาซีลาแคนท์สายพันธ์ปัจจุบันมีความเชื่อมโยงใกล้ชิดกับสายพันธ์ดึกดำบรรพ์อยู่ไม่น้อย ที่เห็นได้ชัดเจนคือหางที่กว้างและยืดหยุ่น ครีบซึ่งมีหลายขนาดติดอยู่กับลำตัวหนาใหญ่ เคลื่อนไหวอย่างเชื่องช้า นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าสรีระของปลาซีลาแคนท์ถูกสร้างขึ้นมาให้เหมาะสมกับลักษณะการใช้ชีวิตของปลาพันธ์นี้ที่ชอบรอเหยื่ออยู่เฉยๆมากกว่าจะว่ายไล่ล่าเหยื่ออย่างรวดเร็วว่องไวเหมือนปลาพันธ์อื่น

แต่ล่าสุดนักวิจัยที่ University of Alberta ในแคนาดาค้นพบหลักฐานใหม่ในซากฟอสซิลที่เพิ่งขุดพบซึ่งแสดงให้เห็นว่า จริงๆแล้วหนึ่งในสายพันธ์ดั้งเดิมของปลาดึกดำบรรพ์พันธ์นี้อาจเป็นปลาที่ล่าเหยื่ออย่างว่องไว นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าปลาซีลาแคนท์สายพันธ์ที่ว่านี้มีชีวิตอยู่ในช่วงเวลา 240 ล้านปีก่อนซึ่งเป็นช่วงเวลาเดียวกับที่ไดโนเสาร์เริ่มวิวัฒนาการมาอาศัยอยู่บนบก ซึ่งการค้นพบครั้งนี้ขัดแย้งกับทฤษฎีดั้งเดิมที่เชื่อว่าปลาซีลาแคนท์มิได้มีการวิวัฒนาการเปลี่ยนแปลงขนาด รูปร่างหรือวิถีชีวิตมากนักในช่วง 400 ล้านปีที่ผ่านมา

ซากฟอสซิลเปิดเผยให้เห็นว่าปลาซีลาแคนท์สายพันธ์ที่เพิ่งพบนี้มีความยาวราว 1 เมตร รูปร่างปราดเปรียวกว่า มีหางแยกเป็นแฉกซึ่งเป็นหลักฐานว่าปลาพันธ์นี้ว่ายน้ำได้อย่างว่องไวและเป็นผู้ล่าที่ดุดัน นักวิทยาศาสตร์ตั้งชื่อปลาพันธ์นี้ว่าซีลาแคนท์กบฎ เนื่องจากโครงสร้างที่แตกต่างจากปลาซีลาแคนท์สายพันธ์ที่นักวิทยาศาสตร์เคยรู้จัก

อย่างไรก็ตาม ดูเหมือนปลาซีลาแคนท์กบฎมีวงจรชีวิตสั้นกว่าปลาซีลาแคนท์พันธ์ที่ว่ายน้ำช้า โดยนักวิจัยชี้ว่าไม่ว่าปลาซีลาแคนท์กบฎว่ายน้ำได้เร็วแค่ไหนก็ยังช้ากว่าปลาที่เป็นผู้ล่าอย่างปลาฉลาม