ลิ้งค์เชื่อมต่อ

นักวิเคราะห์ชี้การซ้อมรบของหลายประเทศที่มีข้อพิพาทเรื่องพรมแดนในทะเลจีนใต้อาจมีนัยสำคัญซ่อนอยู่

  • Marianne Brown
  • ทรงพจน์ สุภาผล

เวียดนามกับสหรัฐเริ่มซ้อมรบทางทะเลประจำปีใกล้กับสถานที่ที่เคยเป็นฐานทัพสหรัฐในเวียดนาม การซ้อมรบครั้งนี้คาบเกี่ยวกับช่วงเวลาเดียวกับที่สหรัฐกำลังซ้อมรบกับฟิลิปปินส์ ขณะที่จีนก็เพิ่งเริ่มซ้อมรบกับรัสเซียเช่นกัน

การซ้อมรบระหว่างทหารสหรัฐกับทหารเวียดนามบริเวณเมืองดานังประจำปีนี้มีทหารเข้าร่วมราว 1,400 นายและเรือรบ 3 ลำรวมถึงเรือต่อต้านขีปนาวุธ ซึ่งถือเป็นการซ้อมรบครั้งใหญ่กว่าปีที่แล้ว แต่ขนาดหรือจำนวนทหารในการซ้อมรบครั้งนี้อาจไม่ใช่ประเด็นสำคัญเท่ากับปัจจัยเรื่องเวลา เนื่องจากเป็นการซ้อมรบที่มีขึ้นในช่วงเวลาคาบเกี่ยวกับที่ทหารสหรัฐกำลังซ้อมรบกับฟิลิปปินส์เป็นเวลา 2 สัปดาห์

ทั้งฟิลิปปินส์กับเวียดนามคือส่วนหนึ่งของประเทศที่กำลังมีข้อพิพาทกับจีนเรื่องพรมแดนในทะเลจีนใต้ซึ่งต่างอ้างกรรมสิทธิ์ครอบครองพื้นที่บางส่วนหรือทั้งหมดของน่านน้ำที่มีอาณาเขต 3 ล้าน 5 แสนตารางกิโลเมตร โดยเหตุการณ์ความขัดแย้งครั้งล่าสุดเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 10 เมษายน เมื่อเรือรบจีน 2 ลำพยายามขัดขวางไม่ให้เจ้าหน้าที่รักษาการณ์ชายฝั่งของฟิลิปปินส์จับกุมเรือประมงจีน 8 ลำซึ่งต้องสงสัยว่าล่วงล้ำล่าสัตว์น้ำในพื้นที่ดังกล่าว ก่อให้เกิดการเผชิญหน้าทางทะเลระหว่างทั้งสองฝ่ายเป็นเวลาหลายวัน

ศาสตราจารย์ Carl Thayer แห่งมหาวิทยาลัย New South Wales ในออสเตรเลียมองว่า แม้ด้านหนึ่งเวียดนามกำลังซ้อมรบกับสหรัฐแต่อีกด้านหนึ่งเวียดนามก็กำลังใช้วิธีทางการฑูตอย่างระมัดระวังและสมดุลเพื่อแก้ปัญหาข้อพิพาทในทะเลจีนใต้กับจีนเช่นกัน สังเกตุได้จากเหตุการณ์ที่เวียดนามได้จับกุมนักเขียนบทความทางอินเทอร์เนตหรือบล็อคเกอร์ชาวเวียดนามผู้ชอบวิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลจีนในข้อหาโฆษณาชวนเชื่อเพื่อต่อต้านรัฐบาลเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ในขณะเดียวกันทางจีนเองก็ได้ปล่อยตัวชาวประมงเวียดนาม 21 คนที่ถูกควบคุมตัวไว้ตั้งแต่วันที่ 4 มีนาคมขณะที่กำลังจับปลาอยู่บริเวณน่านน้ำที่ทั้งสองประเทศกล่าวอ้างกรรมสิทธิ์

ศาสตราจารย์ Carl Thayer ชี้ว่าการที่จีนปล่อยตัวชาวประมงเวียดนามแสดงให้เห็นว่าจีนแยกเวียดนามออกจากฟิลิปปินส์ ซึ่งถือว่าเป็นข้อดีสำหรับเวียดนามเองเพราะที่ผ่านมาฟิลิปปินส์คือผู้ที่ส่งเสียงดังที่สุดในการต่อต้านจีน ขณะที่เวียดนามนั้นคอยตามและรอรับประโยชน์อยู่ด้านหลังเหมือนนักแข่งจักรยานที่คอยขับตามผู้นำเพื่อไม่ต้องปะทะลมและเสียแรงมากเกินไป

แต่ไม่ใช่ทุกคนที่เห็นด้วยกับแนวคิดนี้ ดร. Ian Storey แห่งสถาบันเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษาที่สิงคโปร์ ระบุว่าการที่จีนปล่อยตัวชาวประมงเวียดนามนั้นมีเรื่องของวงจรสภาพอากาศในทะเลจีนใต้เข้ามาเกี่ยวข้องด้วย ผู้เชี่ยวชาญผู้นี้อธิบายว่าเมื่อฤดูมรสุมผ่านไป บรรดาเรือประมงและเรือตรวจการณ์ก็พร้อมที่จะออกสู่ทะเลอีกครั้งและเริ่มวงจรเดิมๆอีกครั้งอย่างที่เคยเป็นมา

อย่างไรก็ตามในส่วนที่เกี่ยวกับฟิลิปปินส์ ดร. Ian Storey ระบุว่าการที่จีนเริ่มซ้อมรบกับรัสเซียอีกครั้งเมื่อวันอาทิตย์บริเวณทะเลเหลืองเป็นเวลาหนึ่งสัปดาห์นั้น อาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับการซ้อมรบระหว่างสหรัฐกับฟิลิปปินส์ เพราะเชื่อว่าจีนต้องการแสดงศักยภาพทางการทหารให้เห็นเช่นกัน

และด้วยการแผ่ขยายอิทธิพลทางทหารของจีนนี้เอง นักวิเคราะห์หลายคนจึงเชื่อว่าเป็นเหตุผลที่ทำให้เวียดนามพยายามเร่งกระชับความสัมพันธ์ทางทหารกับสหรัฐด้วยการซ้อมรบร่วมกันอยู่ในขณะนี้ ถึงกระนั้นล่าสุดโฆษกกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ Victoria Nuland กล่าวยืนยันถึงจุดยืนของสหรัฐในเรื่องทะเลจีนใต้ว่า สหรัฐสนับสนุนให้ประเทศที่มีปัญหาเข้าร่วมเจรจาเพื่อหาทางแก้ไขข้อพิพาทเรื่องนี้อย่างสันติ

XS
SM
MD
LG