ลิ้งค์เชื่อมต่อ

มาลาเรียสายพันธุ์ใหม่ยากต่อการรักษา

  • Vidushi Sinha
  • Thaksina Khaikaew

ผู้เชี่ยวชาญกังวลว่ามาลาเรียตัวใหม่จะกลายเป็นปัญหาคุกคามสุขภาพคนส่วนใหญ่ของโลกเพราะระบาดในประเทศเขตร้อนในเอเชียที่มีประชากรแออัด ในขณะที่วัคซีนป้องกันมาลาเรียที่กำลังอยู่ในขั้นตอนการพัฒนาจะใช้ได้เฉพาะกับมาลาเรียอีกสายพันธุ์หนึ่งที่ระบาดในอาฟริกาเท่านั้น

ไข้มาลาเรียสายพันธุ์ที่สร้างความกังวลว่าจะกลายเป็นปัญหาใหญ่คุกคามสุขภาพของคนทั่วโลกนี้ เคยเป็นเชื้อมาลาเรียสายพันธุ์ที่ไม่สลักสำคัญ เกิดจากเชื้อมาลาเรียสายพันธุ์พลาสโมเดี่ยม ไวเว็กซ์ (Plasmodium vivax)


ทุกปี ทุกปี มีคนเสียชีวิตจากมาลาเรียทั่วโลกถึงแปดแสนคน ผู้เชี่ยวชาญด้านมาลาเรียเชื่อมาตลอดว่ามาลาเรียที่เกิดจากเชื้อพลาสโมเดี่ยม ไวเว็กซ์ (Plasmodium vivax) นี้ไม่รุนแรงเท่ากับมาลาเรียที่เกิดจากเชื้อสายพันธุ์พลาสโมเดี่ยม ฟัลซิพารัม (Plasmodium falciparum) ที่บาดทั่วทวีปอาฟริกา แต่มีข้อมูลใหม่ชี้ว่าความเชื่อดังกล่าวไม่ถูกต้องอีกต่อไป

เชื้อมาลาเรียสายพันธุ์ไวเว็กซ์ กลับกลายเป็นสายพันธุ์ที่มีความซับซ้อนและอันตรายถึงชีวิตมากกว่ามาลาเรียที่ระบาดในอาฟริกา นอกจากนี้วัคซีนที่กำลังพัฒนาอยู่ในปัจจุบันจะใช้ได้กับเฉพาะเชื้อมาลาเรียสายพันธุ์ที่แพร่ระบาดในทวีปอาฟริกาเท่านั้น

คุณปีเตอร์ เก็ธติ้ง ผู้เชี่ยวชาญแห่งมหาวิทยาลัยอ็อกฟอร์ด ประเทศอังกฤษให้สัมภาษณ์แก่ผู้สื่อข่าววีโอเอผ่านโทรศัพท์ทางอินเตอร์เน็ตหรือ Skype ว่าเชื้อมาลาเรียสายพันธุ์ vivax มีความสำคัญมากเพราะเป็นปัญหาสุขภาพใหญ่ระดับทั่วโลก มีคนเสียชีวิตด้วยมาลาเรียสายพันธุ์นี้เพิ่มมากขึ้นกว่าเดิมหลายเท่าตัวและมีคนทั่วโลกจำนวนมากที่เสี่ยงต่อการระบาดของมาลาเรียสายพันธุ์นี้ มากกว่าสายพันธุ์ที่ระบาดทวีปอาฟริกา

คุณปีเตอร์ เก็ธติ้ง เป็นหัวหน้านักวิจัยในโครงการ Malaria Atlas Project เป็นโครงการเฝ้าติดตามการเปลี่ยนแปลงของการระบาดของมาลาเรียทั่วโลก เขาบอกว่า มีคนเสี่ยงต่อเชื้อมาลาเรียสายพันธุ์ใหม่นี้ราวสองพันแปดร้อยล้านคน แต่ทั่วโลกแทบจะถือได้ว่ายังไม่มีนโยบายอะไรออกมาต่อต้านมาลาเรียตัวนี้หรือถ้ามีก็ยังไม่ได้ผล

คุณปีเตอร์ เก็ธติ้ง นักวิจัยโรคมาลาเรียกล่าวว่า ข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับเชื้อมาลาเรีย Vivax คือ ไม่ใช่สายพันธุ์ที่ระบาดในทวีปอาฟริกา แต่ระบาดในส่วนอื่นๆของโลกที่มีประชากรหนาแน่น อาทิ ในอินเดีย อินโดนีเซีย และทั่วทวีปเอเชียกลางและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จึงถือว่าเป็นปัญหาใหญ่ทางสุขภาพเพราะมีพื้นที่ระบาดกว้างและประชากรมาก

ผู้สื่อข่าววีโอเอรายงานว่า ผู้เชี่ยวชาญด้านการควบคุมมาลาเรียในพื้นที่ต่างชี้ว่า การป้องกันด้วยการกางมุ้งที่เคลือบด้วยยาฆ่าแมลงไม่ได้ผลต่อเชื้อมาลาเรียสายพันธุ์ Vivax เพราะยุงที่เป็นพาหะของเชื้อมาลาเรียตัวนี้มักดูดเลือดคนขณะอยู่นอกบ้านมากกว่าขณะอยู่ภายในบ้าน

คุณปีเตอร์ เก็ธติ้ง นักวิจัยมาลาเรียที่มหาวิทยาลัยอ็อกฟอร์ด กล่าวว่า เชื้อมาลาเรียสายพันธุ์ Vivax จะเข้าไปฝังตัวอยู่ในตับของคนได้นานนับเืดือนๆหรือเป็นปีปี และในระยะที่เชื้อโรคอยู่ในตับ ยาที่ใช้รักษามาลาเรียสายพันธุ์ falciparum จะออกฤทธิ์ในกระแสเลือด ทำให้ยาไม่มีผลต่อเชื้อ Vivax ที่แฝงตัวอยู่ในตับของผู้ป่วยได้ ผู้เชี่ยวชาญบอกว่า นี่ทำให้ผู้ป่วยมาลาเรียจากเชื้อ Vivax รักษาไม่หาย

ยาที่ใช้รักษามาลาเรีย Vivax คือ ยาพริมมาควิน (primaquine) แต่ผู้ป่วยต้องรับประทานยาติดต่อกันถึงสิบสี่วัน ส่วนใหญ่มีปัญหาที่คนไข้กินยาไม่ครบตามกำหนดและยามีผลข้างเคียงรุนแรงต่อผู้ป่วยที่มีภาวะโรคเลือดทางพันธุกรรม ปัญหาเกี่ยวกับการรักษาที่ไม่ได้ผลนี้พบบ่อยในประเทศที่มีการระบาดของเชื้อมาลาเรีย Vivax

ผู้สื่อข่าววีโอเอรายงานว่า ในขณะนี้กำลังมีการศึกษาวิจัยกันอยู่เพื่อหาทางพัฒนายาตัวใหม่ ๆ ที่มีประสิทธิภาพมากขึ้นในการรักษาผู้ป่วยจากเชื้อมาลาเรีย Vivax

XS
SM
MD
LG