ลิ้งค์เชื่อมต่อ

พฤติกรรมบำบัดช่วยลดอาการชอบเก็บข้าวของไม่จำเป็นจนล้นบ้านได้

  • Faiza Elmasry
  • Thaksina Khaikaew

คนเราทั่วไปมักมีข้าวของไม่จำเป็นเก็บไว้ในบ้านกันเกือบทุกคน แต่หากคุณเก็บเสียทุกอย่าง ไม่ยอมทิ้งแม้แต่ของที่ใช้งานไม่ได้ จนรกเต็มบ้านและไม่มีที่นั่งที่นอนหรือที่กิน นักจิตวิทยาชี้ว่าคุณมีอาการนี้เข้าข่ายเป็นโรคจิตชนิดหนึ่งและต้องการพฤติกรรมบำบัด

คุณฟิโอน่า มอร์ริสซี่ เป็นนักจัดบ้านให้เป็นระเบียบมืออาชีพ เธอกำลังช่วยลูกค้าจัดการกับตู้เสื้อผ้าให้เข้าที่เข้าทาง เอกสารและข้าวของต่างๆ และหากสิ่งไหนไม่จำเป็นก็ให้ทิ้งไป ไม่นำมาสุมกองไว้ให้ฝุ่นเกาะและรกบ้าน ลูกค้าบางคนสะสมของต่างที่ไม่จำเป็นต้องใช้แล้วมากกว่าชาวบ้านชาวช่องทั่วไป

คุณมอร์ริสซี่ แนะนำลูกค้าคนนี้ให้กำจัดกล่องเปล่าต่างๆทิ้งเพราะไม่มีประโยชน์ที่จะเก็บไว้ เธอให้ลูกค้าตัดกล่องแล้วพับให้แบนเพื่อนำไปทิ้งได้ง่าย

ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่าคนบางคนที่ติดยึดกับข้าวของที่ไม่จำเป็น ที่ไม่ยอมทิ้งแม้แต่หนังสือพิมพ์อ่านแล้ว นิตยสารเก่า กระป๋องเปล่าและเสื้อผ้าที่ไม่ใส่แล้ว เป็นอาการผิดปกติ เรียกว่า Hoarders

คุณมอร์ริสซี่ กล่าวว่า ลูกค้าคนหนึ่งเก็บของกองสุมไว้บนโต๊ะอาหารจนไม่มีที่เหลือจะวางอะไร ต้องใช้เวลาถึงเก้าชั่วโมงถึงเก็บของลงจากโต๊ะเรียบร้อย ตอนนี้ลูกค้าคนนี้สามารถใช้ประโยชน์จากโต๊ะอาหารและเชิญแขกมาทานข้าวที่บ้านได้แล้ว

ทางด้าน Elspeth Bell นักจิตวิทยาที่สถาบันพฤติกรรมบำบัดที่วอชิงตัน ชี้ว่า Hoarders ทั้งหลายมีบุคลิกคล้ายคลึงกัน

ผู้เชี่ยวชาญทางจิตวิทยา กล่าวว่า คนที่มีปัญหาติดยึดกับสิ่งของมักเป็นคนอ่อนไหว เฉลียวฉลาด สร้างสรรค์และใจดี บุคลิคทั้งสี่อย่างนี้ เมื่อรวมเข้ากับปัญหาความเครียด โรคซึมเศร้า และอาการเรียกร้องความสนใจ จะทำให้กลายเป็นคนที่ตัดสินใจอะไรไม่ได้

คนที่มีปัญหาทางจิตเหล่านี้ มักมองว่า สิ่งของต่างๆที่เก็บไว้อาจจะเป็นประโยชน์ในวันข้างหน้า เกิดความผูกพันกับข้าวของเหล่านั้น และหากต้องทิ้งไปจะรู้สึกถึงความสูญเสีย ปัญหานี้อาจะกระทบต่อสุขภาพ ความสามารถในการตัดสินใจในชีวิตและกระเทือนต่อความสัมพันธุ์กับคนรอบข้างได้

คุณแจ็ค แซมมูเอลส์ ผู้เชี่ยวชาญด้านการฟื้นฟูทางจิตวิทยาแห่งภาควิชากการแพทย์มหาวิทยาลัยจอห์น ฮ็อปคิ้นส์ กล่าวว่า มีการศึกษาพบว่าอาการชอบสะสมข้าวของเกิดขึ้นในผู้ชายมากกว่าผู้หญิง และเกิดขึ้นในทุกประเทศและในทุกวัฒนธรรม

คุณแจ็ค แซมมูเอลส์ กำลังศึกษาเรื่องพฤติกรรมของมนุษย์กับปัจจัยทางชีววิทยา เขาบอกว่า การศึกษาเรื่องนี้ชี้ว่ามีคนอย่างน้อยห้าคนในหนึ่งร้อยที่มีปัญหากักตุนสิ่งของจนรกเต็มบ้านนี้ ถือเป็นตัวเลขที่สูงกว่าที่คิดไว้ในตอนแรก

คุณแซมมูเอลส์ กล่าวว่า หนึ่งในสามของคนที่เป็นโรคย้ำคิด ย้ำทำ หรือ OCD เป็นโรคชอบกักตุนข้าวของด้วย โรคโอซีดี เป็นอาการผิดปกติทางจิตชนิดหนึ่งที่ผู้ป่วยรู้ดีว่าพฤติกรรมที่ทำนั้นขาดเหตุผล แต่บังคับใจตัวเองไม่ได้

คุณแซมมูเอล พบว่า พฤติรรมเก็บข้าวของไม่จำเป็นจนล้นบ้านมีความเกี่ยวข้องกับความผิดปกติทางโครโมโซมเช่นกันและจัดเป็นความผิดปกติในกลุ่มโรคย้ำคิด ย้ำทำ เพียงแต่เกิดจากยีนผิดปกติคนละตัวเท่านั้น

แต่ไม่ว่าอะไรจะเป็นสาเหตุของโรคจิตผิดปกตินี้ คุณแซมมูเอลกล่าวว่าไม่มีทางรักษาโรคนี้ได้ แต่การบำบัดจะช่วยให้ปรับพฤติกรรมให้ดีขึ้นได้

XS
SM
MD
LG