ลิ้งค์เชื่อมต่อ

นักวิจัยทดลองระบบภูมิคุ้มกันมนุษย์ที่ควบคุมการขยายตัวของเชื้อไวรัส HIV ได้กับหนู หวังพัฒนาวัคซีนป้องกันโรคเอดส์

  • Jessica Berman

นักวิจัยทดลองระบบภูมิคุ้มกันมนุษย์ที่ควบคุมการขยายตัวของเชื้อ HIV ได้กับหนูในห้องทดลอง หวังพัฒนาวัคซีนป้องกันการติดเชื้อ HIV ทำให้เป็นเอดส์ได้ ได้

เป็นที่ยอมรับว่า มีคนกลุ่มหนึ่งที่แม้จะติดเชื้อไวรัส HIV ที่ทำให้เป็นโรค AIDS แต่ระบบภูมิคุ้มกันร่างกายของคนกลุ่มนี้ สามารถควบคุมมิให้เชื้อไวรัส HIV ขยายพันธุ์เพิ่มจำนวนขึ้นในตัวได้

คนกลุ่มนี้ ซึ่งวงการวิจัยโรค AIDS เรียกว่า “Elite Controllers” สามารถมีชีวิตยืนยาวกว่า และมีโรคแทรกซ้อนน้อยกว่าผู้ติดเชื้อ HIV อื่นๆ

นักวิจัยจึงนำระบบภูมิคุ้มกันร่างกายของคนกลุ่มนี้ไปทดลองใช้ในหนูในห้องทดลอง โดยหวังว่าจะช่วยทำให้พัฒนาวัคซีนป้องกันเชื้อ HIV ได้

นักวิจัยเพาะส่วนหนึ่งของระบบภูมิคุ้มกันร่างกายของคนที่อยู่ในกลุ่ม “Elite Controllers” เข้ากับหนูในห้องทดลองที่ระบบภูมิคุ้มกันบกพร่อง รวมทั้งแซลล์พื้นฐาน หรือ stem cells จากไขกระดูก จากตับ และเนื้อเยื่อของต่อมไร้ท่อ ซึ่งอยู่ที่ส่วนล่างของคอและมีหน้าที่ฝึกอบรม T cells หรือ T lymphocytes ให้โจมตีจุลินทรีย์ที่รุกรานเข้าร่างกาย

นักวิจัย Todd Allen แห่งสถาบัน Ragon ของโรงพยาบาล Massachusetts General บอกว่า การใช้หนูประเภทนี้ หรือที่เรียกกันว่า หนู BLT จะช่วยให้นักวิจัยเข้าใจได้ว่า ระบบภูมิคุ้มกันร่างกายมนุษย์ตอบโต้การรุกรานของเชื้อไวรัส HIV อย่างไร และเชื้อโรคร้ายนี้ สามารถหลบเลี่ยงกลไกป้องกันตัวตามธรรมชาติของมนุษย์ได้อย่างไร แต่ที่นักวิจัยอยากรู้มากที่สุด คือ ทำไมระบบภูมิคุ้มกันร่างกายของคนบางคนจึงทำงานควบคุมเชื้อไวรัสได้ดีกว่าคนอื่นๆ

นักวิจัยผู้นี้บอกว่า คนในกลุ่ม “Elite Controllers” สามารถควบคุมเชื้อไวรัส HIV ในร่างกายให้อยู่ในระดับต่ำมากได้ และเท่าที่รู้ก็คือ คนเหล่านี้มีเชื้อพันธุ์ของร่างกายที่ตั้งเป้ามุ่งโจมตีบริเวณที่สำคัญของเชื้อไวรัสได้

ก่อนหน้านี้ นักวิจัยโรค AIDS มักใช้ลิง rhesus macaques ในการทดลอง เพราะเชื่อว่าลิงประเภทนี้เป็นตัวแทนใกล้เคียงมนุษย์มากที่สุด และทำให้ติดเชื้อไวรัส HIV ของลิงที่เรียกว่า SIV หรือ Simian Immune-Deficiency Virus ได้ง่ายๆ แต่เมื่อพบว่า เชื้อพันธุ์ของ SIV แตกต่างจาก HIV และระบบภูมิคุ้มกันร่างกายของมนุษย์ก็ต่างจากลิง นักวิจัยจึงหันมาใช้หนูทดลองแทน โดยเฉพาะหนู BLT ซื่งเชื่อว่าสะท้อนให้เห็นได้อย่างถูกต้องว่า เกิดอะไรขึ้นบ้างกับมนุษย์ที่ติดเชื้อ HIV

นักวิจัย Todd Allen อธิบายต่อไปว่า ผลงานที่นักวิจัยได้จากการศึกษาลิง และการมีความเข้าใจว่าเชื้อไวรัสโจมตีแซลล์ในร่างกายมนุษย์ได้อย่างไรนั้น ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์มีความรู้เพิ่มมากขึ้นว่า เชื้อพันธุ์ที่ประกอบกันขึ้นมาของมนุษย์แต่ละคนกำหนดการตอบโต้ป้องกันร่างกายได้ดีมากน้อยแค่ไหน ซึ่งนักวิจัยจะนำความรู้ที่ว่านี้ไปช่วยในการศึกษาหนู BLT ต่อไป

ที่ตั้งความหวังกันไว้ก็คือ ผลการศึกษานี้จะช่วยให้พัฒนาวัคซีนป้องกันการติดเชื้อ HIV ที่ทำให้เป็น AIDS ได้ในที่สุด

บทความนำเสนองานวิจัยชิ้นนี้พิมพ์ลงไว้ในวารสาร Science Translational Medicine
XS
SM
MD
LG