ลิ้งค์เชื่อมต่อ

นักวิทยาศาสตร์ชี้ โรคมาลาเรีย วิวัฒนาการมาจากการกระโดดข้ามสายพันธุ์จากลิงใหญ่


คณะนักวิทยาศาสตร์นานาชาติ รายงานว่า เชื้อโรคที่เป็นสาเหตุให้เป็นโรคมาลาเรีย หรือไข้จับสั่นชนิดที่เป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตนั้น เดิมวิวัฒนาการจากการกระโดดข้ามสายพันธุ์จากลิงใหญ่ ต้นตอเชื้อสายของลิงชิมแพนซีสู่บรรพบุรษของมนุษย์ และคาดหวังว่า การค้นพบนี้จะนำไปสู่การพัฒนาวิธีการบำบัดรักษาที่ดีกว่าเดิม

ปีหนึ่งๆ มีคนล้มป่วยเนื่องจากติดเชื้อ plasmodium falciparum ซึ่งทำให้เป็นไข้จับสั่นหรือมาลาเรียชนิดร้ายแรงอันตรายถึงแก่ชีวิตราว 500 ล้านคนทั่วโลกและเสียชีวิตมากกว่า 1 ล้านคน ส่วนใหญ่เป็นเด็ก

หลายปีที่ผ่านมา นักวิทยาศาสตร์ด้านวิวัฒนาการเชื่อกันว่า เชื้อมาลาเรียชนิดร้ายแรงถึงแก่ชีวิตนี้ มีวิวัฒนาการมาหลายล้านปีแล้วในมนุษย์ และเชื้อชนิดไม่ร้ายแรงซึ่งเรียกว่า plasmodium reichenowi ในลิงชิมแพนซีนั้น วิวัฒนาการแยกต่างหากในลิงใหญ่

มาตอนนี้ คณะนักวิทยาศาสตร์นานาชาติที่ศึกษาวิเคราะห์เชื้อ reichenowi ทางพันธุกรรม ลงความเห็นว่า เชื้อของชิมแพนซีที่ยุงนำมาติดคนในแถบเส้นศูนย์สูตรในอัฟริกานั้น เป็นเชื้อที่กระโดดข้ามสายพันธ์แล้วกลายพันธ์เป็นเชื้อ falciparum เป็นเวลาราว 10,000 ปีมานี้เอง

นักวิทยาศาสตร์ Stephen Rich แห่งมหาวิทยาลัย Massachusetts Amherst กล่าวว่า เป็นโอกาสที่น่าตื่นเต้นที่จะได้ศึกษาว่า เชื้อพันธ์หรือหน่วยพันธุกรรมตัวไหนที่ทำให้เชื้อ falciparum ในมนุษย์มีฤทธิ์ร้ายแรงเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิต ขณะที่เชื้อ falciparum ในลิงชิมแพนซีมีฤทธิ์อ่อนกว่า

จากการศึกษาเปรียบเทียบและวิเคราะห์ นักวิทยาศาสตร์ลงความเห็นว่า เชื้อจากลิงชิมแพนซี ส่วนใหญ่มีความใกล้เคียงกับเชื้อ reichenowi ซึ่งเป็นชนิดไม่ร้ายแรง ที่กระโดดข้ามสายพันธ์จากลิงใหญ่ต้นสายของลิงชิมแพนซีสู่บรรพบุรุษของมนุษย์ นักวิจัยไม่แปลกใจในเรื่องนี้ เพราะในทางพันธุกรรมนั้น มนุษย์กับชิมแพนซีมีความคล้ายคลึงกันอยู่มากถึง 98 % ซึ่งเป็นไปได้ที่จะมีการถ่ายทอดเชื้อโรคถึงกันได้ แต่นักวิจัยตั้งข้อสังเกตว่า การที่เชื้อ falciparum กระโดดข้ามสายพันธุ์ได้เช่นนั้น หมายถึงว่า นักวิทยาศาสตร์จะต้องเอาใจใส่ระแวดระวัง ในเรื่องการที่เชื้อโรคอื่นๆ จากสัตว์ป่าอาจข้ามสายพันธ์ได้แบบเดียวกันนี้ และยังผลให้เกิดโรคร้ายแรงใหม่ๆ ขึ้นมาได้

Stephen Rich หวังว่า การค้นพบนี้ จะกระตุ้นให้มีการดำเนินงานสอดส่องระวังระไวมากขึ้นในเรื่องการที่อาจมีโรคภัยร้ายแรงใหม่ๆ จากสัตว์ป่า

รายงานเรื่องนี้ ลงพิมพ์ในวารสาร Proceeding of the National Academy of Science


เกี่ยวข้อง

XS
SM
MD
LG